Áo nẹp chỉnh hình cột sống điều trị cong vẹo cột sống cấu trúc

Cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị nghiêng sang bên tạo thành đường cong chữ C hoặc chữ S kết hợp với hiện tượng xoay của các thân đốt sống, đôi khi kèm theo gù hoặc ưỡn cột sống theo trục trước sau. Phụ huynh có thể quan sát con hằng ngày để phát hiện sớm qua một số dấu hiệu: hai bên vai không cân, một bên vai thấp hơn; xương bả vai hai bên không đối xứng; xuất hiện ụ gồ (bướu sườn) ở lưng với vùng đối diện thường lõm xuống; khung chậu nghiêng lệch và xoay; hoặc khi cúi người, một bên xương sườn lưng cao hơn bên còn lại. Khi nghi ngờ có các dấu hiệu này, nên cho trẻ chụp X-quang toàn cột sống để chẩn đoán chính xác — theo quy ước chuyên môn, góc Cobb dưới 10 độ chưa được xem là cong vẹo cột sống.

Áo nẹp chỉnh hình cột sống hiện là biện pháp điều trị hiệu quả và an toàn nhất cho cong vẹo cột sống cấu trúc, đặc biệt với các trường hợp góc Cobb từ 20 đến 50 độ ở độ tuổi xương chưa cốt hóa hết. Đây cũng là kết quả phù hợp với y văn quốc tế: nghiên cứu BrAIST công bố trên New England Journal of Medicine (2013) cho thấy tỷ lệ tránh được phẫu thuật đạt 72% ở nhóm mặc áo nẹp so với 48% ở nhóm chỉ theo dõi, và hiệu quả càng cao khi thời lượng mặc áo càng đủ mỗi ngày. Phẫu thuật chỉnh hình cột sống luôn là lựa chọn cuối cùng khi không còn phương án nào khác.

Thực tế điều trị tại phòng khám cho thấy nhiều dạng đường cong khác nhau đều có thể cải thiện tốt bằng áo nẹp. Với đường cong đơn dạng chữ C, một bệnh nhân nữ 15 tuổi ở Hà Nội có độ cong đỉnh L1 gần 39 độ Cobb đã được chỉ định mặc hai áo (ngày và đêm); sau hơn một năm tuân thủ nghiêm túc, đường cong giảm còn khoảng 10 độ khi không mặc áo, và hiện đã hoàn thành giai đoạn cai áo ngày. Với đường cong đôi dạng chữ S, một bệnh nhân nữ 15 tuổi khác có độ cong ban đầu 32 độ Cobb đã giảm còn 8 độ sau hơn một năm điều trị kiên trì. Với các ca độ cong nhẹ dưới 20 độ, chỉ cần một áo nẹp đêm cũng đã cho kết quả khả quan, như trường hợp một bé gái 13 tuổi ở Hà Nội giảm từ gần 17 độ xuống còn 5 độ chỉ sau 5 tháng.

Đáng chú ý, ngay cả ở độ tuổi lớn hơn — khi về lý thuyết hiệu quả nắn chỉnh thường thấp hơn nhiều — áo nẹp vẫn có thể mang lại cải thiện đáng kể nếu người bệnh kiên trì tuân thủ. Một trường hợp nữ bệnh nhân 19 tuổi với đường cong đôi 35 độ Cobb đã giảm được khoảng 50% độ cong sau hơn một năm mặc áo ngày và đêm liên tục. Những kết quả này một lần nữa cho thấy: mức độ cải thiện phụ thuộc rất nhiều vào sự tuân thủ của người bệnh, kỹ thuật và chất lượng làm áo, bên cạnh yếu tố độ tuổi và độ cong ban đầu. Với những trường hợp bị chỉ định mổ ở ngưỡng cao, áo nẹp chỉnh hình vẫn có thể là cơ hội cuối để trì hoãn hoặc tránh can thiệp phẫu thuật nếu được theo dõi và điều chỉnh sát sao qua từng giai đoạn.