Bỏ qua tới nội dung chính
Lê Hoàn Prosthetics & Orthotics

Chân giả & tay giả

Lắp chân giả sớm ngay sau cắt cụt chi dưới: bằng chứng và khuyến cáo

Nên đứng và tập đi với chân giả tạm thời càng sớm càng tốt sau cắt cụt chi dưới? Tổng hợp bằng chứng, khuyến cáo quốc tế và những điều cần thận trọng.

Lắp chân giả sớm ngay sau cắt cụt chi dưới: bằng chứng và khuyến cáo

Sau cắt cụt chi dưới, người bệnh thường được dặn chờ mỏm cụt “trưởng thành” rồi mới làm chân giả. Nhưng ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy việc được đứng và tập đi sớm với chân giả tạm thời mang lại lợi ích rõ rệt cho phục hồi chức năng, sức khỏe toàn thân và cả chi phí điều trị.

Bài viết tổng hợp các nghiên cứu quốc tế và khuyến cáo của các nước phát triển, trình bày bằng ngôn ngữ dễ hiểu và nêu thẳng những giới hạn của bằng chứng, để người bệnh và gia đình có cơ sở trao đổi với đội ngũ điều trị.

Tóm tắt dễ hiểu

Điểm khác biệt cốt lõi: ở lộ trình sớm, người bệnh được đứng và đi ngay trong những tuần đầu, nên cơ thể không kịp suy yếu trong lúc chờ chân giả. Nói đơn giản cho người không làm chuyên môn:

  • Chân giả đến sớm hơn nhiều tháng. Các nghiên cứu ở Hà Lan, Mỹ, Thụy Điển, New Zealand cho thấy nhóm được băng cứng hoặc theo quy trình lắp sớm nhận chân giả sớm hơn khoảng 2,5 tuần đến 2 tháng so với cách làm truyền thống.
  • Ít biến chứng tại khớp và mỏm cụt hơn. Lắp sớm đi kèm ít co rút gấp khớp gối hơn và, trong một nghiên cứu ở Mỹ, ít phải mổ sửa lại mỏm cụt hơn.
  • Khỏe hơn, sống lâu hơn (có liên quan, chưa chắc là nguyên nhân). Người được kê và lắp chân giả sớm có tỷ lệ tử vong thấp hơn trong các nghiên cứu lớn ở Mỹ và Thụy Sĩ.
  • Tinh thần tốt hơn. Người dùng chân giả có điểm hình ảnh bản thân, lo âu và trầm cảm tốt hơn người không dùng.
  • Đỡ tốn kém hơn cho gia đình và xã hội. Ở Mỹ, nhận chân giả trong 3 tháng đầu đi kèm tổng chi phí y tế năm đầu thấp hơn khoảng 25% và ít phải vào cấp cứu hơn gần một nửa.
Cách đọc hình: hai đường thời gian cùng bắt đầu ở ngày phẫu thuật (ngày 0). Đường trên (xanh, LẮP SỚM): băng cứng tháo được → tập đi với dụng cụ tập đi sớm → chân giả tạm thời → chân giả vĩnh viễn. Đường dưới (cam, LẮP MUỘN): băng thun mềm, chờ mỏm cụt ổn định, chưa tập chịu lực → làm chân giả muộn, dễ yếu cơ và co rút khớp. Con số nổi bật: khoảng 50 ngày so với 110 ngày để có chân giả đầu tiên (van Velzen và cs., Prosthet Orthot Int 2005, 149 người cắt cụt dưới gối). Hình chỉ để hiểu nguyên tắc, không dùng để tự quyết định thời điểm lắp chân giả.
Cách đọc hình: hai đường thời gian cùng bắt đầu ở ngày phẫu thuật (ngày 0). Đường trên (xanh, LẮP SỚM): băng cứng tháo được → tập đi với dụng cụ tập đi sớm → chân giả tạm thời → chân giả vĩnh viễn. Đường dưới (cam, LẮP MUỘN): băng thun mềm, chờ mỏm cụt ổn định, chưa tập chịu lực → làm chân giả muộn, dễ yếu cơ và co rút khớp. Con số nổi bật: khoảng 50 ngày so với 110 ngày để có chân giả đầu tiên (van Velzen và cs., Prosthet Orthot Int 2005, 149 người cắt cụt dưới gối). Hình chỉ để hiểu nguyên tắc, không dùng để tự quyết định thời điểm lắp chân giả.

Điều cần nói thẳng: chất lượng bằng chứng chưa cao. Tổng quan Cochrane năm 2019 kết luận chưa chắc chắn về lợi ích của băng cứng so với băng mềm vì các thử nghiệm nhỏ và nhiều sai lệch. Phần lớn dữ liệu về tử vong và chi phí là nghiên cứu quan sát, nên một phần lợi ích có thể do người được lắp sớm vốn khỏe hơn. Vì vậy, khuyến cáo quốc tế là lắp sớm cho người phù hợp, do một nhóm đa chuyên ngành đánh giá, không phải lắp sớm cho tất cả.

Các khái niệm cần phân biệt

Trong y văn, “lắp sớm” không phải một kỹ thuật duy nhất mà là một nhóm giải pháp, xếp theo thời điểm bắt đầu chịu lực:

Giải phápThời điểmMô tả ngắn
Chân giả tức thì sau mổ (IPOP)Ngay trong phòng mổ, tập đứng từ ngày 1Bó bột/máng cứng quanh mỏm cụt gắn với ống trụ và bàn chân giả; chịu lực một phần, có kiểm soát
Băng cứng tháo được (RRD)Từ vài ngày sau mổMáng cứng bảo vệ, ép phù nề, chống co rút gối; chưa chịu lực, chuẩn bị cho lắp sớm
Dụng cụ tập đi sớm (PPAM aid, AMA, Femurett)Khoảng 1–3 tuần, khi vết mổ ổnKhung tập đi dùng chung, có túi hơi ôm mỏm cụt; dùng trong buổi tập vật lý trị liệu, phổ biến ở Anh
Chân giả tạm thời / chuẩn bịVài tuần sau mổ, khi vết thương lànhỔ mỏm cụt làm riêng, điều chỉnh được khi mỏm cụt teo dần; người bệnh đi lại hằng ngày
Chân giả vĩnh viễnKhi thể tích mỏm cụt ổn định (thường vài tháng sau mổ)Ổ mỏm cụt hoàn thiện cho sử dụng lâu dài
Lắp muộn6–12 tháng hoặc hơnChờ mỏm cụt “trưởng thành” với băng thun mềm, không tập chịu lực trong thời gian chờ

Trong tài liệu này, “lắp sớm” bao gồm bốn dòng đầu; điểm chung là người bệnh được đứng và đi trên chi bị cắt cụt trong vài tuần đầu thay vì nhiều tháng.

Bằng chứng về phục hồi chức năng: chân giả đến sớm hơn, ít biến chứng hơn

Lợi ích rõ nhất và lặp lại nhiều nhất của lắp sớm là rút ngắn thời gian từ lúc mổ đến khi có chân giả để đi lại.

  • Thời gian đến chân giả. Nghiên cứu hồi cứu ở ba bệnh viện Hà Lan (149 người cắt cụt dưới gối): nhóm băng cứng/lắp sớm nhận chân giả đầu tiên sau trung bình 50 ngày, so với 110 ngày ở nhóm băng thun (van Velzen và cs., 2005). Ở Mỹ, băng cứng đúc sẵn rút thời gian đến lúc bó bột làm chân giả từ khoảng 84 xuống 58 ngày. Tại Thụy Điển, áp dụng một hướng dẫn mới cho cắt cụt dưới gối đã giảm thời gian đến chân giả từ 103 xuống 76 ngày (Karolinska Institutet). Nghiên cứu đa trung tâm CROCS-BKA ở New Zealand (759 ca) ghi nhận nhóm băng cứng tháo được được lắp chân giả sớm hơn khoảng 17 ngày (trung vị) (RACS 2024).
  • Dụng cụ tập đi sớm. Tại Anh, dùng PPAM aid càng sớm và càng thường xuyên trong giai đoạn nội trú thì càng nhanh đạt các mốc chuyển gửi, bó bột, giao chân giả và xuất viện (Lee và cs., Prosthet Orthot Int 2023). Thử nghiệm ngẫu nhiên HEART (Anh) cho thấy cả hai loại dụng cụ tập đi sớm (PPAM và AMA có khớp gối) đều giúp tốc độ đi tăng có ý nghĩa trong quá trình phục hồi, không khác nhau giữa hai loại (Mazari và cs.).
  • Biến chứng tại chỗ. Trong nghiên cứu Hà Lan, lắp sớm giảm nguy cơ co rút gấp khớp gối, không làm tăng biến chứng mỏm cụt, nhưng tăng loét tì đè ở chỗ khác (ví dụ gót chân bên lành) (van Velzen 2005). Một phân tích ở Mỹ (72 người) cho thấy nhóm IPOP có tỷ lệ biến chứng toàn thân và vết mổ tương đương, nhưng phải mổ sửa mỏm cụt ít hơn có ý nghĩa (5,4% ở nhóm IPOP); nhóm tác giả khuyên cân nhắc IPOP cho mọi ứng viên phù hợp (Ali và cs., Ann Vasc Surg 2013).
  • Chức năng. Một nghiên cứu đoàn hệ Thụy Điển tổng hợp rằng thời gian chờ từ cắt cụt đến lắp chân giả kéo dài đã được chứng minh ảnh hưởng xấu đến khả năng đi lại và việc dùng chân giả lâu dài. Một nghiên cứu ở Iran trên người cao tuổi đái tháo đường cho thấy nhóm băng mềm cần thêm trung bình 148 ngày mới đạt cùng mức tự lập sinh hoạt và chân giả vĩnh viễn như nhóm IPOP.

Sức khỏe toàn thân, tâm lý và chất lượng cuộc sống

Được đứng và đi sớm giúp người bệnh tránh “vòng xoắn bất động”: nằm lâu dẫn đến yếu cơ, co rút khớp, giảm sức bền tim phổi, dễ té ngã và trầm cảm, rồi chính những điều này lại khiến việc tập với chân giả sau này khó hơn.

  • Tử vong. Ở cựu chiến binh Mỹ cao tuổi, người được kê chân giả trong vòng 1 năm sau cắt cụt có nguy cơ tử vong trong 3 năm thấp hơn, kể cả sau khi đã hiệu chỉnh theo tuổi, mức cắt cụt và bệnh kèm; kê càng sớm, nguy cơ càng thấp. Chính các tác giả nhấn mạnh đây là mối liên quan, không phải quan hệ nhân quả, vì người bệnh nặng thường bị trì hoãn lắp chân giả (JRRD 2015). Tại Thụy Sĩ, ở người cắt cụt trên gối do bệnh mạch máu, được lắp chân giả là yếu tố độc lập liên quan đến sống còn 5 năm tốt hơn (HR 0,306, tức nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 70%) (Ann Phys Rehabil Med 2023).
  • Tâm lý. Một nghiên cứu ở Thổ Nhĩ Kỳ trên 92 người cắt cụt chi dưới thấy điểm hình ảnh cơ thể và lo âu – trầm cảm khác biệt có ý nghĩa giữa người dùng và không dùng chân giả (Turk J Phys Med Rehab 2014). Các nghiên cứu IPOP đề cập lợi ích tâm lý khi người bệnh tỉnh dậy sau mổ đã có “chân” và tập đứng từ ngày đầu. Hướng dẫn VA/DoD của Mỹ khuyến cáo đánh giá sức khỏe tâm thần ở mọi giai đoạn và cho gặp người đồng cảnh (peer support) càng sớm càng tốt.
  • Chất lượng cuộc sống và sống độc lập. Ở Phần Lan, 1 năm sau lắp chân giả, 85% người cắt cụt dưới gối và 72% người cắt trên gối đi lại được ít nhất trong nhà, và 88% vẫn sống tại nhà riêng (Helsinki, Prosthet Orthot Int 1990).
  • Một lưu ý trung thực. Nghiên cứu tại Mayo Clinic đo bằng máy gia tốc thấy người có IPOP sau cắt cụt dưới gối vẫn ngồi/nằm khoảng 88% thời gian trong 6 tuần đầu (Samuelsen và cs., Am J Phys Med Rehabil 2017). Nghĩa là chân giả sớm chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm chương trình tập luyện tích cực.
Cách đọc hình: đi theo chiều mũi tên từ ô 1 đến ô 5 rồi quay lại ô 1. Nằm lâu, không chịu lực → yếu cơ, co rút khớp → giảm sức bền tim phổi → dễ té ngã, lo âu, trầm cảm → tập với chân giả khó hơn → lại càng ít vận động. Vòng tròn giữa: đứng và đi sớm giúp phá vòng xoắn này. Đây là sơ đồ cơ chế tổng hợp từ các nghiên cứu về lắp chân giả sớm trong phần tài liệu tham khảo, không phải số đo của một nghiên cứu riêng lẻ.
Cách đọc hình: đi theo chiều mũi tên từ ô 1 đến ô 5 rồi quay lại ô 1. Nằm lâu, không chịu lực → yếu cơ, co rút khớp → giảm sức bền tim phổi → dễ té ngã, lo âu, trầm cảm → tập với chân giả khó hơn → lại càng ít vận động. Vòng tròn giữa: đứng và đi sớm giúp phá vòng xoắn này. Đây là sơ đồ cơ chế tổng hợp từ các nghiên cứu về lắp chân giả sớm trong phần tài liệu tham khảo, không phải số đo của một nghiên cứu riêng lẻ.

Tài chính gia đình, hệ thống y tế và cộng đồng

Lắp sớm tốn thêm chi phí ở giai đoạn đầu (vật liệu, nhân lực, chân giả tạm thời), nhưng dữ liệu từ Mỹ cho thấy tổng chi phí năm đầu lại thấp hơn, vì người bệnh ít biến chứng, ít nhập viện lại và ít té ngã.

  • Chi phí y tế. Nghiên cứu IMPACT trên 510 người cắt cụt chi dưới (dữ liệu bảo hiểm toàn quốc Mỹ): nhận chân giả trong 0–3 tháng đi kèm tổng chi phí y tế trực tiếp 12 tháng thấp hơn khoảng 25%, tức tiết kiệm khoảng 25.000 USD mỗi người so với không có chân giả. Nhận chân giả ở tháng 4–9 có tổng chi phí tương đương nhóm không có chân giả, dù đã tính cả tiền chân giả (Am J Phys Med Rehabil 2020).
  • Cấp cứu và té ngã. Nghiên cứu IMPACT 2 trên cùng cơ sở dữ liệu: nhận chân giả trong 3 tháng đầu giảm 48% khả năng phải vào khoa cấp cứu (OR 0,52); người bị té ngã có nguy cơ vào cấp cứu gấp 2,8 lần (PM&R 2021).
  • Thời gian nằm viện. Quy trình dùng dụng cụ tập đi sớm ở Anh rút ngắn thời gian đến lúc xuất viện nội trú (Lee 2023).

Ý nghĩa với gia đình và xã hội: mỗi tháng người bệnh đi lại được sớm hơn là một tháng người thân không phải nghỉ việc để chăm sóc, bớt nguy cơ phải vào cơ sở dưỡng lão, và tăng cơ hội quay lại làm việc. Lưu ý rằng các nghiên cứu IMPACT do một công ty chân tay giả (Hanger) thực hiện cùng Đại học North Carolina, dựa trên dữ liệu bảo hiểm thương mại Mỹ; con số tuyệt đối không áp dụng thẳng cho Việt Nam, nhưng xu hướng “sớm thì đỡ tốn” có thể được dùng làm luận điểm.

Dưới gối và trên gối

Phần lớn bằng chứng chất lượng nhất là ở cắt cụt dưới gối; với trên gối, nguyên tắc “sớm” vẫn được áp dụng nhưng chủ yếu qua dụng cụ tập đi sớm và chân giả tạm thời, ít dùng IPOP.

Dưới gối (transtibial)Trên gối (transfemoral)
Giải pháp sớm phổ biếnIPOP, băng cứng tháo được, PPAM/AMA, chân giả tạm thờiPPAM aid, Femurett, chân giả tạm thời có khớp gối khóa được
Mức bằng chứngNhiều thử nghiệm và đoàn hệ; Cochrane 2019 gồm 9 thử nghiệm (436 người), kết luận còn chưa chắc chắnÍt nghiên cứu so sánh trực tiếp; chủ yếu đoàn hệ và loạt ca
Lợi ích then chốtChống co rút gấp gối, giảm phù nề, rút ngắn thời gian đến chân giảChống co rút gấp háng, giữ sức bền, đánh giá sớm ai đi được với chân giả
Khả năng đi lại 1 năm sau (Helsinki)85% đi được ít nhất trong nhà72% đi được ít nhất trong nhà
Sống cònKê chân giả sớm liên quan tử vong thấp hơn (VA, Mỹ)Được lắp chân giả liên quan sống còn 5 năm tốt hơn (Lausanne)

Với người cao tuổi cắt trên gối, Femurett hữu ích để đánh giá xem họ có dùng được chân giả hay không trước khi làm chân giả thật, tránh làm “thử xem sao”; còn PPAM aid được ưu tiên ngay sau mổ vì kiểm soát phù nề tốt hơn. Cắt cụt trên gối tốn nhiều năng lượng hơn khi đi, nên người bệnh càng nằm lâu càng khó lấy lại sức; đây là lý do lâm sàng mạnh cho việc tập sớm, dù dữ liệu thử nghiệm còn ít.

Ưu điểm và nhược điểm

Lắp sớm có lợi cho đa số người bệnh phù hợp, nhưng có rủi ro thật và đòi hỏi đội ngũ có kỹ năng.

Ưu điểm của lắp sớmNhược điểm, rủi ro của lắp sớm
Rút ngắn thời gian đến chân giả khoảng 2,5 tuần đến 2 thángĐòi hỏi kỹ sư chỉnh hình và phẫu thuật viên có kinh nghiệm; bó sai có thể gây tì đè
Ép giảm phù nề, định hình mỏm cụtKhó quan sát vết mổ với bột cố định (IPOP), dễ bỏ sót nhiễm trùng
Giảm co rút gấp gối/hángTăng loét tì đè ở chỗ khác (van Velzen 2005)
Ít phải mổ sửa mỏm cụt (Ali 2013)Chịu lực quá sớm, quá mức có thể làm bung vết mổ ở người thiếu máu chi
Giữ sức cơ, sức bền, thăng bằngNguy cơ té ngã khi tập nếu không giám sát
Tác động tâm lý tích cực, sớm lấy lại cảm giác “đi được”Chi phí ban đầu cao hơn băng mềm, cần nhiều lần thay ổ mỏm cụt khi mỏm cụt teo
Liên quan tử vong, chi phí y tế, cấp cứu thấp hơnBằng chứng thử nghiệm còn yếu (Cochrane 2019)

Lắp muộn (6–12 tháng) có ưu điểm gì? Mỏm cụt ổn định thể tích nên ít phải thay ổ mỏm cụt, chi phí ban đầu thấp và không cần kỹ thuật đặc biệt. Nhưng cái giá là nhiều tháng bất động, co rút khớp, mất sức, nguy cơ không bao giờ dùng được chân giả, và chi phí năm đầu không thấp hơn (IMPACT).

Ai cần thận trọng hoặc chưa phù hợp với chịu lực sớm

  • Thiếu máu chi nặng, vết mổ có nguy cơ bung cao. Tổng quan trên PM&R 2018 lưu ý khoảng 82% ca cắt cụt là do bệnh thiếu máu; với nhóm này các tác giả ưu tiên băng cứng tháo được không chịu lực (Reichmann, Stevens và cs.).
  • Nhiễm trùng mỏm cụt chưa kiểm soát, cần mổ thì hai.
  • Suy tim, bệnh phổi nặng, sa sút trí tuệ không làm theo hướng dẫn được.
  • IPOP cổ điển chủ yếu được dành cho người cắt dưới gối vốn đi lại tích cực trước mổ.

Với nhóm này, “sớm” vẫn có nghĩa: băng cứng tháo được, tập vận động, tập thăng bằng và đánh giá khả năng dùng chân giả ngay khi vết mổ cho phép.

Khuyến cáo của các nước phát triển

Các hướng dẫn lớn đều thống nhất về hướng “bắt đầu sớm, có đội đa chuyên ngành”, dù mức độ khuyến cáo còn khiêm tốn do bằng chứng chưa mạnh.

Nước / tổ chứcVăn bảnNội dung liên quan đến lắp sớm
Mỹ — VA/DoDHướng dẫn thực hành phục hồi chức năng cắt cụt chi dưới 2017, cập nhật 2024–2025 (26 khuyến cáo)Đề xuất dùng băng cứng hoặc bán cứng càng sớm càng tốt sau cắt cụt dưới gối; hỗ trợ đồng cảnh sớm; đánh giá tâm lý mọi giai đoạn; cân nhắc chuyển thẳng sang phục hồi nội trú
Anh — BSRMTiêu chuẩn và hướng dẫn phục hồi chức năng chân tay giả, ấn bản 3 (2018)Mô hình trung tâm phục hồi chân tay giả, phục hồi sơ cấp ngay sau mổ
Anh — BACPAR (hội vật lý trị liệu)Hướng dẫn trước và sau mổ; hướng dẫn PPAM aid (2008)PPAM aid là dụng cụ tập đi sớm tiêu chuẩn sau cắt cụt dưới gối; dùng sớm giúp rút ngắn thời gian đến chân giả
Hà LanHướng dẫn đa chuyên ngành dựa trên bằng chứng 2012, cập nhật 2020Nêu rõ thực hành còn khác nhau về thời điểm lắp chân giả đầu tiên và đưa khuyến cáo chuẩn hóa
Canada — CADTHRà soát nhanh về ổ mỏm cụt chân giảGhi nhận một hướng dẫn khuyến cáo dùng chân giả sau mổ càng sớm càng tốt sau cắt dưới gối
Thụy ĐiểnHướng dẫn mới cho cắt cụt dưới gối tại bệnh việnSau áp dụng, thời gian đến chân giả giảm từ 103 xuống 76 ngày
Pháp, Thụy Sĩ (Pháp ngữ)Lộ trình phục hồi chuẩnBa giai đoạn: trước lắp, chân giả tạm thời, chân giả vĩnh viễn; chân giả tạm thời giúp đi sớm và giảm thể tích mỏm cụt

Ghi chú: chúng tôi chưa tìm được một khuyến cáo riêng của Haute Autorité de Santé (Pháp) về thời điểm lắp chân giả; dòng Pháp ở trên phản ánh lộ trình thực hành, không phải văn bản của cơ quan này.

Mức độ chắc chắn và ý nghĩa thực tiễn

Kết luận hợp lý nhất: lắp sớm được ủng hộ bởi nhiều nghiên cứu cùng chiều và các hướng dẫn quốc tế, nhưng chưa có thử nghiệm lớn, chất lượng cao chứng minh chắc chắn.

Câu hỏiMức độ chắc chắnGhi chú
Lắp sớm rút ngắn thời gian đến chân giả?Trung bìnhNhiều đoàn hệ cùng chiều; Cochrane vẫn đánh giá rất thấp do sai lệch
Giảm co rút khớp, mổ sửa mỏm cụt?Thấp – trung bìnhĐoàn hệ hồi cứu (van Velzen, Ali)
Giảm tử vong?Thấp (chỉ liên quan)Người khỏe hơn được lắp sớm hơn; không suy ra nhân quả
Giảm chi phí y tế, cấp cứu?Thấp – trung bìnhDữ liệu bảo hiểm Mỹ, nhà tài trợ là công ty chân giả
Cải thiện tâm lý, chất lượng sống?ThấpChủ yếu so sánh có/không có chân giả, ít so sánh sớm/muộn

Gợi ý thực hành cho người bệnh, gia đình và cơ quan chi trả tại Việt Nam

  • Đánh giá ngay sau mổ bởi nhóm đa chuyên ngành (phẫu thuật, phục hồi chức năng, kỹ sư chỉnh hình, vật lý trị liệu, tâm lý) để xác định ai phù hợp lắp sớm.
  • Với người cắt dưới gối, vết mổ ổn: băng cứng tháo được trong tuần đầu, tập đi với dụng cụ tập đi sớm hoặc chân giả tạm thời khi vết mổ cho phép.
  • Với người cắt trên gối hoặc nguy cơ cao: tập vận động, chống co rút háng, tập thăng bằng ngay; chân giả tạm thời khi đủ điều kiện.
  • Ổ mỏm cụt điều chỉnh được hoặc thay ổ mỏm cụt khi mỏm cụt teo, thay vì chờ mỏm cụt ổn định hoàn toàn mới làm chân giả.
  • Theo dõi kết quả bằng thang đo chuẩn (ví dụ TUG, AMP, thời gian từ mổ đến chân giả) để có dữ liệu Việt Nam riêng.

Các nghiên cứu trong bài được đọc qua tóm tắt và trang tổng hợp; nên mở bản toàn văn trước khi trích dẫn chính thức trong ấn phẩm. Bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

Video từ kênh YouTube Lê Hoàn

Chân giả cấp sớm giúp phục hồi chức năng sớm.
Quy trình tập luyện và lắp chân giả cho người bị cắt cụt trên gối cả hai bên chân
Transfemoral amputee with a prosthesis - Đi chân giả lần đầu với khớp gối thủy lực kiểm soát điện tử

YouTube · Chân Tay Giả – Lê Hoàn

Nếu bạn hoặc người thân sắp hoặc vừa trải qua phẫu thuật cắt cụt chi dưới, hãy liên hệ sớm để được tư vấn lộ trình phục hồi và thời điểm lắp chân giả phù hợp. Hotline 0985 211 888.

Nguồn tham khảo

  1. Kwah LK, Webb MT, Goh L, Harvey LA. Rigid dressings versus soft dressings for transtibial amputations. Cochrane Database Syst Rev 2019;(6):CD012427.
  2. van Velzen AD và cs. Early treatment of trans-tibial amputees: retrospective analysis of early fitting and elastic bandaging. Prosthet Orthot Int 2005.
  3. Ali MM và cs. A contemporary comparative analysis of immediate postoperative prosthesis placement following below-knee amputation. Ann Vasc Surg 2013;27(8):1146–53.
  4. Schon LC và cs. Benefits of early prosthetic management of transtibial amputees: a prospective clinical study of a prefabricated prosthesis. Foot Ankle Int 2002;23(6):509–514.
  5. Samuelsen BT và cs. The impact of the immediate postoperative prosthesis on patient mobility and quality of life after transtibial amputation. Am J Phys Med Rehabil 2017;96(2):116–119.
  6. Reichmann JP, Stevens PM và cs. Removable rigid dressings for postoperative management of transtibial amputations: a review of published evidence. PM&R 2018;10:516–523.
  7. Lee J và cs. Impact of PPAM aid use on the time to prosthetic limb delivery in patients with unilateral transtibial amputation. Prosthet Orthot Int 2023;47(3):258–264.
  8. Mazari FAK và cs. Hull Early walking aid for Rehabilitation of Transtibial amputees — randomized controlled trial (HEART).
  9. Miller TA, Wurdeman SR và cs. Impact of time to receipt of prosthesis on total healthcare costs 12 months postamputation. Am J Phys Med Rehabil 2020.
  10. The role of earlier receipt of a lower limb prosthesis on emergency department utilization. PM&R 2021.
  11. Early receipt of a prosthesis linked to lower mortality in older veterans. J Rehabil Res Dev 2015;52(4).
  12. Prosthetic fitting associated with better survival at 5 years after above-knee amputation due to vascular insufficiency. Ann Phys Rehabil Med 2023.
  13. Pohjolainen T và cs. Prosthetic use and functional and social outcome following major lower limb amputation. Prosthet Orthot Int 1990.
  14. Atay IM và cs. The prevalence of prosthesis use with the effects on body image, depression, anxiety and self-esteem in lower-extremity amputations. Turk J Phys Med Rehab 2014;60(3):184–187.
  15. VA/DoD Clinical Practice Guideline for Rehabilitation of Individuals with Lower Limb Amputation, 2017; cập nhật 2024.
  16. Amputee and Prosthetic Rehabilitation – Standards and Guidelines, 3rd ed. BSRM, London 2018.
  17. Fard B và cs. Amputation and prosthetics of the lower extremity: the 2020 Dutch evidence-based multidisciplinary guideline. Prosthet Orthot Int 2023;47(1):69–80.
  18. Femurett adjustable prosthesis in the assessment and walking training of new above-knee amputees. Prosthet Orthot Int 1989.
  19. Hình ảnh minh họa / Illustrations: dungcuchinhhinh.vn (website của Lê Hoàn Prosthetics & Orthotics)

Bạn hoặc người thân cần tư vấn?

Đặt lịch thăm khám trực tiếp tại Hà Nội hoặc gửi hồ sơ để được tư vấn từ xa. Chúng tôi phản hồi trong vòng 24 giờ.

Đặt lịch tư vấn